Corona

De afgelopen weken heb ik elke dag een diagram getwitterd met de Corona-sterftecijfers zoals die gepubliceerd zijn door het RIVM.

In de datasets zitten allerlei andere cijfers verstopt. Je kunt bijvoorbeeld heel eenvoudig de sterfte per cohort (leeftijdsgroep) en per geslacht uitrekenen. Dan zie je heel snel dat oudere mensen meer aan covid19 overlijden dan jongere en dat mannen blijkbaar vatbaarder zijn dan vrouwen. In de categorie 95+ is de sterfte onder mannen de helft hoger dan die onder vrouwen.

Corona-sterfgevallen naar leeftijd in proc20200419

Aan de sterftecijfers in de RIVM-publicatie kleeft ook een bezwaar. Er is een sterke fluctuatie in de aantallen. Die kan worden toegeschreven aan administratieve na-ijling. Om het beeld wat overzichtelijke te maken kun je dan een voortschrijdend gemiddelde toevoegen. Daarmee krijg je iets beter inzicht in de trend.

Corona-sterfgevallen vijfdaags 20200420

 

Puls

Probeer hier maar eens rustig naar te kijken. Allemaal taartpuntjes die elkaar in het midden van de illustratie treffen. In het hart van de afbeelding treedt dan het zogenoemde pulseereffect op. Ons netvlies kan niet tegen dit patroon op.

Puls

Trouwens, het beeldscherm kan de illustratie waarschijnlijk ook niet aan. Bij het scrollen wordt door interferentie het beeld schokkerig.

 

Omgevingsfactoren

Een element dat dichtbij een ander element staat oefent daar een soort visuele zwaartekracht op uit. Er gebeurt iets onverwachts. Het geheel is meer dan de som der delen. Dat komt natuurlijk heel vaak voor. Het oog – of het brein – wil nu eenmaal patronen en relaties zien, zelfs als ze er niet zijn.

Kort en lang

De horizontale lijnstukken zijn gelijkwaardig. Maar de buurlijnstukken maken ze ongelijkwaardig. Voor het oog.

Lang of kort?

Het oog laat zich leiden. Een goochelaar weet dat als geen ander. Trek de blik van de waarnemer naar de ene hand en de andere hand kan snel iets doen dat later zal verbazen.

In grafische voorstellingen raakt het oog ook wel eens afgeleid. Door iets in de context. Een andere vorm, of een symbool van een ander formaat als buur; dat leidt al af van de waarde.

Hier zien we twee horizontale lijnstukken die door pijlkoppen vervormd worden. Maar welk van de twee horizontale is het langste?

Lang en kort

Groot of klein

Dat lijken absolute waarden. Maar dat zijn het natuurlijk niet. Groot en klein zijn afhankelijke begrippen. De omgeving kan van grote invloed zijn.

Groot en klein

Dit is een beroemd voorbeeld. Twee cirkels, we bedoelen die in het hart van de twee clusters. Welke van de twee is de grootste en welke de kleinere? Zelfs iemand die het antwoord weet kan het niet zien.